یادی از سدید السلطنه

این مطلب قرار بود بعنوان فراخوان در مجله نگاه روز چاپ تا مقدمه تهیه ویژه نامه مبسوطی گردد که البته بنا به دلائلی که همه مطبوعات مستقل هرمزگان به آن دچارند امکان ادامه حیات آن مجله فراهم نیست ..... :

سدید السلطنه

 

چهاردهم مرداد ماه مصادف با شصت ونهمین سالمرگ محمدعلی خان سدید السلطنه کبابی بندرعباسی بود.پدرش سرتیپ حاج احمد کبابی سالیانی بعنوان ماموردیوانی حاکم ومدیرامور بوشهر ودستی برقلم داشته وچهار اثرادبی مکتوب ازاوباقی مانده است.

محمدعلی خان سدیدالسلطنه در سال 1249 در بغداد به دنیا آمده است و نیای خود را از اهالی بندرلنگه ومسقط ونسبش را از اهالی فارس می داند.بیش از هفتاد ویک سال از عمر خود را درخدمات دیوانی و دولتی ومسافرت های تحقیقی درمسائل خلیج فارس بسر آورد وسرانجام در 14 مرداد 1320 در بندر عباس درگذشت.

اوبر اکثر علوم زمان خود اشرافی شگرف داشت دارای طبعی لطیف وروحی ناآرام بود:

اگربویی ززلفت آورد باد               کند از محنت ودرمانم آزاد

بیاد قامتت هرگز زخاکم               نبینی رسته غیرازسروشمشاد

اگرحسن ترا دیدی فرهاد              شود شیرینی شیرینش از یاد

هرآنچه را که امکان داشته به کار گرفته تا نسبت به تغییروبهبود اوضاع اقدامی به عمل آید.اودرضرورت نگارش کتاب بندرعباس وخلیج فارس می نویسد:

"چون کارگزاران دولت بدرجه ای صرف نظراز بنادر وجزایر خلیج فارس کرده که این ناحیه ی وسیعه را گویا خارج از خریطه ایران شمرده ودروازه جنوب ممالک خود را بدون محافظ و مراقب گذاشته وبه سبب آنهمه تغافل برخود واجب یافتم اطلاعات خود را ازآن دیارکه حاصل ایام ماموریت متعاقبه ومتوالیه در آن نقاط است جمع ولباس تدوین پوشانده وبه نظراولیای امور خود رسانیده شاید انتباه یابند و بیدار شوند وتوجه خود را به این صوبه معطوف سازند چون اهمیت بندرعباس بیشتراز نقاط دیگراست".به  همین منظور بیشتر عمر گرانبهای خود را صرف کتابت وتحقیق وتفحص نمود که حاصل آن 14 کتاب وتعداد زیادی رساله تحقیقی است که فقط تعدادی از آن به زیورچاپ آراسته شده ودر اختیار علاقه مندان قرار گرفته است تقریبا با تمامی مفاخرادبی زمان خود  یعنی اواخر قاجاریه درمرکز رفاقت و حشرونشر داشته است من جمله سعیدنفیسی، میرزا جهانگیر خان ،سیدحسن تقی زاده،ایرج میرزا و...

اما از آن جا که نخبه کشی ونخبه آزاری در میان ما رواج تاریخی دارد درگذار به حاکمیت جدید به بهانه کارگزاربودن در حکومت قبلی دراردیبهشت 1308 به مرکز احضار و67روز را در محبس تاریک نمره یک رضاخانی بسر برده تا سرانجام با وساطت سرتیپ محمد رضا خان درگاهی که زمانی در بندرعباس مشغول به خدمت بوده آزاد ،اما تا اردیبهشت 1309 با کفالت امیرهمایون توقیف وتحت الحفظ میگردد :

حاصل سی سال خدمتم جزییتش محبوسی است

                                         این هم ازخوابیده بخت ودرد بی درمان ماست

بی گنه افتاده ام اندر محبس تاریک وتنگ

                                         حبس تاریک شهنشه روضه رضوان ماست

عاقبت شد محبس تاریک تنکاهت سدید

                                          مزد تحقیقات تو در مسقط وعمان ماست

داده درگاهی نجاتی از پس هفتاد روز

                                          تاابد مرهون الطاف عمیمش جان ماست

گرچه درایام احضار به تهران ا ز سرکشی به کتاب خانه ها وتحقیق و نوشتن غافل نبوده اما گرفتاری اش را در نامه ای به دربار این گونه توضیح می دهد:

چاکرقریب نه ماه است که به مرکز احضارودرنهایت تشویش می باشم  ازخانه وخانواده خود دور واز مخارج گزاف تهران امور معاش مختل شده است،لذا استدعا دارد امر مطاع به وزارت جلیله صادر گردد وچاکرضعیف وپیرآن آستانه را آسوده نماید.

درنهایت تیمورتاش (وزیر دربار وقت) دستگیری اورا حاصل سوء تفاهم دانسته و حتی  کتابت صید مرواریددر بندر لنگه را مفید برشمرده وازوی دلجویی وموجبات رهایی اش را فراهم می آورد. درفرصتی مناسب آثار بی بدیلش را تورقی تازه می کنیم .

آرامگاه سدید السلطنه درحیاط غربی سیدکامل

 

سنگ قبر سدیدالسلطنه

آرامگاه وسنگ قبر سدید السلطنه درقبرستان قدیمی سیدکامل بندرعباس

 

 

 

  
نویسنده : جرونی ; ساعت ٦:۳٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱۳۸٩/۸/۳٠